maandag 22 juni 2015

Pas op met goedkope LED-verlichting !

De prijsverschillen kunnen enorm zijn. Het prijsverschil geeft vaak het verschil in kwaliteit aan. Maar dan is het goed om te weten waar dit kwaliteitsverschil ontstaat. Is dure LED-verlichting beter dan goedkope LED-verlichting? En zo ja, waarom dan? Verschillen, overeenkomsten en mogelijke gevaren worden hieronder besproken.

led lampenGoede LED-verlichting herkennen is moeilijk omdat je ze visueel niet kunt onderscheiden van een minderwaardig exemplaar. De problemen beginnen echter na een paar weken of maanden. Dan begint de LED-verlichting te flikkeren of begeeft ze het helemaal. Meestal komt dat door een inferieure driver (elektronica die de LED aanstuurt).

Verschillen in LED-verlichting

Er vallen grote verschillen waar te nemen in LED-verlichting. De grootste verschillen zijn waar te nemen in levensduur, garantie, lichtintensiteit, materiaal, kleurechtheid en de powerfactor. Met deze factoren kan beoordeeld worden of het kwalitatief goede of slechte LED-verlichting is.

Wattage
Normaal wordt er bij gloeilampen gesproken over het aantal watt. Watt wordt hierdoor gezien als een indicatie van uitgestraald licht, maar het uitgestraalde licht wordt eigenlijk aangegeven in lumen.

Lumen
Lichtstroom is een maat voor de hoeveelheid energie die een lichtbron in totaal (in alle richtingen) uitzendt. De eenheid van lichtstroom is het lumen. De lumen (lm) is een maat voor de totale hoeveelheid licht in een lichtbundel.

De kwaliteit van een ledlamp wordt onder andere uitgedrukt in lumen per watt. Dat is de hoeveelheid uitgestraalde licht (lichtopbrengst) die een ledlamp per watt geeft. Een 25 watt gloeilamp geeft bijvoorbeeld een lichtbundel van 200 lm, voor datzelfde aantal lumen is een LED-lamp van 4 watt nodig.

In onderstaand overzicht kun je zien hoeveel watt een gloeilamp verbruikt in vergelijking tot een LED lamp met dezelfde lichtopbrengst.

Gloeilamp LED-lamp Lichtopbrengst
15 W  2 W 100 lm
25 W  4 W 200 lm
40 W  6 W 400 lm
60 W  8 W 700 m
75 W 12 W 900 lm
100 W 23 W 1300 lm 

(De waarden zijn gebaseerd op gemiddelden, de werkelijke gegevens kunnen afwijken afhankelijk van de soort LED lamp en de fabrikant.)

Lampen zijn er in verschillende lichtkleuren, ook wel kleurtemperaturen genoemd. De kleurtemperatuur van het licht dat een lamp uitstraalt wordt aangeduid in Kelvin (K). Een gewone gloeilamp straalt ongeveer 2700K uit.

Let bij het kiezen van LED lampen op de juiste kleurtemperatuur op basis van waarvoor de ledlamp wordt gebruikt.

led lampen kleurtemperatuur

De kleurtemperatuur helpt verschillende sferen te creëren. LED lampen met een lage Kelvin waarde genereren warm geel licht. Deze zorgen voor een ontspannen en gezellige sfeer in huis. LED Lampen met een hoge Kelvin waarde produceren koel blauw licht. Deze hebben een stimulerende werking en zijn ideaal voor taken die concentratie vereisen, zoals bijvoorbeeld kantoorwerkzaamheden.

  • Voor extra warmwit is <2700K de juiste keuze.
  • Voor warmwit is 3000-3200K de juiste keuze.
  • Voor neutraal wit is 5000K de juiste keuze.
  • Voor koelwit is >8000K de juiste keuze.

De energie-efficiëntie van LED lampen is aanzienlijk hoger in vergelijking tot gloeilampen. Vergeleken met gloeilampen gaan LED lampen meer dan 25 keer langer mee en bespaart gemiddeld tot 40% energie, voor huishoudens is dit minimaal 75%. Toch zitten er tussen LED lampen wel flinke verschillen in rendement. Zo is bijvoorbeeld het rendement van LED lampen met een warme kleurtemperatuur in het algemeen lager dan lampen met een koele kleurtemperatuur.

led lampen energie efficiëntieVoor de beoordeling van de energie-efficiëntie wordt vaak alleen naar de verhouding lumen per watt gekeken. Maar in de praktijk is het minstens zo belangrijk om te kijken of de juiste hoeveelheid licht op de juiste plaats terecht komt. Hierbij speelt ook het armatuur en de lichtverdeling een belangrijke rol.

De lichtverdeling wordt bepaald door de stralingshoek. De stralingshoek is de grootte van de hoek waarmee licht uit een LED-lamp wordt gestraald en wordt uitgedrukt in graden. Bij een kleinere stralingshoek wordt de lichtsterkte groter (meer gerichter, bijvoorbeeld bij het lezen) omdat de hoeveelheid licht niet verandert.


De aanschafprijs van LED lampen is voor consumenten vaak een belangrijk criterium. Bij het LED lampen kopen kan de prijs voor veel mensen van doorslaggevend belang zijn. Toch is het zo dat van alle bovenstaande criteria van LED lampen, de prijs juist het minst belangrijk is. De initiële kostprijs van een LED-lamp is hoger dan die van een traditionele gloeilamp. Maar met een terugverdientijd van gemiddeld 1,5 jaar zijn LED lampen snel terugverdiend.

terugverdientijdOp de lange termijn is het belangrijkste criterium voor het kopen van LED lampen niet de prijs maar de kwaliteit. Over het algemeen geldt bij LED lampen dat goedkoop, duurkoop is. Goedkope LED lampen zijn vaak van zeer slechte kwaliteit en hebben daarom een veel kortere levensduur. Ga dus altijd voor duurzame kwalitatieve LED lampen. De kwaliteit van LED lampen wordt bepaald door de levensduur en het energieverbruik, en deze bepalen de duurzaamheid.

Daarnaast is de prijs afhankelijk van het feit of de lamp dimbaar is of niet. Niet dimbare LED lampen zijn goedkoper dan dimbare LED lampen.

Levensduur

Ledverlichting heeft als voordeel dat het veel branduren heeft. Zeker wanneer er gekeken wordt naar andere verlichting, zoals bijvoorbeeld halogeen, heeft ledverlichting een langere levensduur met veel branduren. Deze lange branduren worden beloofd bij kwalitatief goede ledverlichting, en niet bij goedkope ledverlichting

Een indicatie voor de levensduur is de temperatuur die een ledlamp bereikt. LED lampen worden minder warm dan gloei- en spaarlampen. Maar zijn wel gevoelig voor hoge temperaturen. Hoewel LED lampen van buitenaf niet warm aanvoelen, kan de temperatuur in de behuizing tot wel 50 graden oplopen.

led lampen levensduurOm warmte af te voeren worden LED lampen voorzien van een aluminium koellichaam (printplaat). Als de kwaliteit van dit materiaal onvoldoende is wordt de warmte niet goed afgevoerd. Hierdoor gaat de levensduur van de ledlamp aanzienlijk achteruit.

LED lampen met printplaatjes van slechte kwaliteit kunnen bij blootstelling aan hoge temperaturen krimpen en uitzetten met als gevolg dat een van de onderdelen loslaat en de lamp het niet meer doet. De meest voorkomende oorzaak van het kapot gaan van een ledlamp is oververhitting van het materiaal. Goede kwaliteit LED lampen zijn afhankelijk van de constructie, elektronica en de gebruikte materialen (zie verder). Dit zijn de bepalende factoren voor de levensduur van een ledlamp.

Fabrikanten van goedkope ledverlichting besparen zoveel mogelijk op de materialen, om de goedkoopste prijs aan te kunnen bieden. Dit zijn vaak essentiële onderdelen van led. Dit hoeft niet altijd verkeerd uit te pakken, maar het is als balanceren op een dun koord. Het kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de koeling van de ledverlichting. Wanneer de koeling niet optimaal is dan zullen de ledmodules smelten en doorbranden wat in sommige gevallen zelfs leidt tot verandering van kleur.

Iedere LED en ook iedere LED module kan binnen een bepaald stroombereik worden gebruikt. Hoe lager de stroom binnen dit bereik is, hoe minder energie wordt verbruikt en hoe minder de warmteproductie die een direct effect op de levensduur heeft.

De LED zelf is robuust, onkwetsbaar, tegen trillingen bestand en onbreekbaar. Als deze naar behoren wordt gebruikt, is vochtigheid ook geen probleem: hoewel het niet aan de LED zelf ligt, kunnen verschillende metalen delen, verbindingen en elektronische componenten in een LED module kwetsbaar zijn en corroderen, waardoor de module defect kan raken. Een keuze van geschikte materialen voor de LED voorkomt corrosie. Bescherming tegen de inwerking van vocht is ook absoluut noodzakelijk om een maximale levensduur bij LED modules te kunnen waarborgen.

led influence

Garantie

Een tweede factor in het beoordelen van ledverlichting is de garantie. Een essentieel onderdeel. Producenten van goedkope ledverlichting geven hooguit een jaar garantie. Terwijl fabrikanten van kwalitatief goede ledverlichting tot wel 5 jaar garantie geven.

Lichtintensiteit

Een derde factor waarop led beoordeeld wordt is de lichtintensiteit. Bij kwalitatieve ledverlichting gaat de lichtintensiteit lineair langzaam achteruit. Goedkope ledverlichting daarentegen gaat met flinke dalen achteruit, waardoor het veel eerder aan vervanging toe is.

Een aandachtspunt is de L70-norm. Deze door kwaliteitsmerken gehanteerde norm is de standaard in duurtesten. Het houdt concreet in dat het complete systeem nog 70% van zijn originele lumen levert. Over de tijd verliest een LED-lamp namelijk zijn kracht. Een Philips of Osram LED-lamp levert na bijvoorbeeld 25.000 uur (opgegeven levensduur) nog 70% van zijn licht. Het is dus niet zo dat de LED-lamp het niet meer doet, maar hij geeft minder licht dan toen je hem kocht. 70% is met het blote oog een waarneembaar verschil in lumen, waardoor men heeft gezegd dat dit het moment is waarop de LED-lamp eigenlijk vervangen dient te worden. Vervelend is dat het lang niet op alle specs aangegeven staat of ze de L70-norm hanteren. Alternatieve normen zijn er ook. Zo hanteren Chinese onbekende merken vaak de L50-norm, of nog erger de L30-norm.

reliability

Omschrijving van de levensduur volgens DIN IEC/PAS 62 717:

De levensduur van een afzonderlijke LED module Lx wordt beschreven als de periode, waarin een LED module meer dan het aangegeven percentage x van de oorspronkelijke flux onder de gespecificeerde omstandigheden levert. Voorbeeld: L70B50 wordt beschouwd als de levensduur, waarin de flux groter dan of gelijk is aan 70%, bij 50% van de populatie.

Powerfactor

Tot slot is powerfactor nog een belangrijk verschil tussen ledverlichting. Powerfactor is een waarde tussen 0.1 en 0.95. Bij een powerfactor lager dan 0.9 wordt er ongebruikte energie teruggestuurd naar de meterkast. Wanneer het gaat om veel lampen bestaat er een mogelijkheid dat er onderdelen in de meterkast doorbranden. Kwalitatieve goede ledverlichting heeft een hoge powerfactor, waardoor er weinig energie wordt verspild.

exclamationPAS DUS OP MET GOEDKOPE LEDVERLICHTING!

De verschillen in ledverlichting kunnen groot zijn. Het is belangrijk om u te laten adviseren bij de aanschaf van ledverlichting. Anders zou goedkoop nog wel eens duurkoop kunnen worden.

bronnen:
www.osram.be - ww.philips.be - LedslampAdvies